راهنمای جامع تشخیص پلاک موتور سیکلت؛ بررسی چالش ها، تکنولوژی هوش مصنوعی، دوربین های پلاک خوان و راهکار تخصصی شرکت شهاب برای پلاک های دو خطی ایران.

در دنیای مدرن امروز، مدیریت کلان شهرها بدون بهره گیری از ابزارهای هوشمند غیر ممکن شده است. موتور سیکلت ها به عنوان یکی از اصلی ترین وسایل نقلیه در شهرهای بزرگ ایران، نقش مهمی در جابجایی ها ایفا می کنند، اما به همان نسبت، چالش های نظارتی فراوانی را نیز به همراه دارند. تشخیص پلاک موتور یکی از پیچیده ترین فرآیندها در حوزه پردازش تصویر و هوش مصنوعی است که به دلیل ویژگی های خاص پلاک موتور سیکلت، تفاوت های بنیادینی با تشخیص پلاک خودرو دارد. شرکت شهاب با درک این نیاز حیاتی، راهکارهای پیشرفته ای را برای شناسایی دقیق و سریع این پلاک ها توسعه داده است تا امنیت و نظم شهری به سطح بالاتری ارتقا یابد.

بسیاری از سازمان ها و نهادهای نظارتی با مشکلاتی نظیر عدم شناسایی پلاک موتور در شب، لرزش شدید تصاویر و تنوع محل نصب پلاک دست و پنجه نرم می کنند. این چالش ها باعث می شود که سیستم های معمولی پلاک خوان نتوانند کارایی لازم را داشته باشند. شرکت شهاب با تکیه بر دانش فنی متخصصان داخلی و استفاده از کتابخانه های بومی نظیر ساتپا، این موانع را از میان برداشته است. برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه راه اندازی سیستم های نظارتی و خرید تجهیزات هوشمند، می توانید با شماره تلفن های ۰۲۳۳۱۰۹۹ یا ۰۹۱۰۰۹۳۱۰۹۹ تماس حاصل فرمایید. تیم پشتیبانی ما آماده ارائه راهنمایی های لازم به شما عزیزان است.

تشخیص پلاک موتور

تشخیص پلاک موتور فرآیندی مبتنی بر پردازش تصویر و یادگیری عمیق (Deep Learning) است که طی آن دوربین های پلاک خوان، تصاویر موتور سیکلت های در حال حرکت را ثبت کرده و نرم افزارهای تخصصی، اعداد و حروف موجود در پلاک های دو خطی را استخراج می کنند. این سیستم به دلیل کوچک تر بودن ابعاد پلاک موتور نسبت به خودرو، عمودی بودن فرمت پلاک و لرزش های مداوم وسیله نقلیه، به الگوریتم های بسیار پیچیده تری نیاز دارد تا بتواند در شرایط نوری مختلف و سرعت های بالا، نرخ دقت قابل قبولی را ارائه دهد.

تفاوت های فنی تشخیص پلاک موتور و خودرو

زمانی که در مورد سیستم های LPR (License Plate Recognition) صحبت می کنیم، اکثر افراد به یاد پلاک های افقی خودروها می افتند. اما تشخیص پلاک موتور با چالش های مهندسی منحصر به فردی روبرو است. پلاک های موتور سیکلت در ایران به صورت دو خطی طراحی شده اند؛ خط بالا شامل سه عدد و خط پایین شامل پنج عدد است. این ساختار متفاوت به این معناست که الگوریتم تشخیص پلاک موتور باید بتواند دو بخش مجزا را شناسایی کرده و آن ها را به درستی در کنار هم قرار دهد تا یک شماره پلاک معتبر تولید شود.

علاوه بر ساختار، اندازه پلاک موتور به مراتب کوچک تر از پلاک خودرو است. این موضوع باعث می شود که پیکسل های کمتری از تصویر به پلاک اختصاص یابد و در نتیجه، وضوح تصویر برای استخراج متن کاهش پیدا کند. دوربین های معمولی که برای ثبت پلاک خودرو استفاده می شوند، ممکن است در تشخیص پلاک موتور به دلیل همین محدودیت پیکسل ها دچار خطا شوند. شرکت شهاب با استفاده از دوربین های تحت شبکه با رزولوشن بالا و لنزهای تخصصی، این مشکل را حل کرده است. برای آشنایی بیشتر با این تجهیزات، پیشنهاد می شود صفحه دوربین پلاک خوان را مشاهده کنید.

یکی دیگر از تفاوت ها، محل نصب و زاویه دید است. خودروها معمولا دارای پلاک های صاف و در جایگاه مشخصی هستند. اما در موتور سیکلت ها، پلاک ممکن است در زوایای مختلفی نصب شده باشد یا حتی به دلیل تصادفات و ضربه، دفرمه شده باشد. الگوریتم های تشخیص پلاک موتور شهاب به گونه ای آموزش دیده اند که حتی با وجود انحراف های زاویه ای (Yaw, Pitch, Roll)، بتوانند عملیات شناسایی را با دقت بالا انجام دهند.

چالش های شناسایی پلاک موتور در محیط های شهری

شهرها محیط هایی پر از نویز و تداخل هستند. برای سیستم های تشخیص پلاک موتور، عوامل محیطی می توانند به شدت بر دقت تاثیر بگذارند. یکی از این عوامل، لرزش است. موتور سیکلت ها به دلیل موتورهای تک سیلندر و وزن کم، لرزش های فرکانس بالایی دارند که باعث می شود تصویر ثبت شده توسط دوربین دچار کشیدگی یا بلور (Motion Blur) شود. اگر نرم افزار تشخیص پلاک موتور از قابلیت های حذف لرزش و بازسازی تصویر برخوردار نباشد، خروجی سیستم با خطاهای فاحشی همراه خواهد بود.

تاریکی هوا و شرایط نوری نامناسب نیز چالش دیگری است. پلاک موتور سیکلت ها معمولا فاقد چراغ روشنایی اختصاصی قوی است. در نتیجه در شب، دوربین باید از نورافکن های مادون قرمز (IR) حرفه ای استفاده کند تا بازتاب مناسبی از سطح پلاک دریافت نماید. با این حال، بازتاب بیش از حد نور از بدنه فلزی موتور می تواند باعث سفید شدن تصویر (Overexposure) شود. محصولات شهاب با بهره گیری از سنسورهای WDR و قابلیت های ضد نور پیشرفته، تصاویری شفاف را در تاریکی مطلق فراهم می کنند. برای مطالعه بیشتر در مورد نحوه عملکرد این سیستم ها در شرایط سخت، می توانید به بخش نرم افزار پلاک خوان مراجعه نمایید.

علاوه بر موارد فوق، انسداد پلاک (Occlusion) نیز در موتور سیکلت ها بسیار شایع است. گاهی اوقات بارهای اضافی، ترک نشین یا حتی گل و لای باعث پوشانده شدن بخشی از پلاک می شوند. سیستم هوشمند تشخیص پلاک موتور باید قدرت استنتاج داشته باشد تا بتواند با تحلیل بخش های قابل رویت، نزدیک ترین حدس را به شماره واقعی پلاک بزند. اینجاست که نقش هوش مصنوعی و مدل های آماری برجسته می شود.

نقش کتابخانه ساتپا در تشخیص پلاک موتور

شرکت شهاب برای حل ریشه ای مشکلات شناسایی، کتابخانه تشخیص پلاک ساتپا را توسعه داده است. ساتپا یک موتور پردازش تصویر قدرتمند است که به صورت اختصاصی برای فونت ها و استانداردهای پلاک ایران بهینه سازی شده است. این کتابخانه به دلیل بومی بودن، تمامی جزئیات پلاک های ملی اعم از خودرو، موتور، تاکسی و دولتی را پوشش می دهد. در تشخیص پلاک موتور، ساتپا از روش های نوین OCR استفاده می کند که نسبت به فونت های فارسی حساسیت بالایی دارند.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد ساتپا، سرعت پردازش بسیار بالای آن است. در معابر شهری که موتور سیکلت ها با سرعت زیاد تردد می کنند، سیستم تشخیص پلاک موتور باید بتواند در کمتر از چند میلی ثانیه تصویر را تحلیل کرده و نتیجه را ارسال کند. این کتابخانه قابلیت اجرا بر روی سیستم های مختلف از جمله ویندوز و لینوکس را دارد و به راحتی با سخت افزارهای مختلف یکپارچه می شود. بسیاری از برنامه نویسان و شرکت های فعال در حوزه نظارت تصویری، از ساتپا به عنوان هسته اصلی سیستم های خود استفاده می کنند.

ساتپا همچنین دارای قابلیت تشخیص نوع وسیله نقلیه (Class Recognition) است. این یعنی سیستم ابتدا تشخیص می دهد که وسیله عبوری موتور سیکلت است یا خودرو، و سپس الگوریتم مخصوص به همان وسیله را فعال می کند. این تفکیک هوشمند باعث می شود منابع پردازشی سیستم بهینه مصرف شده و دقت نهایی تشخیص پلاک موتور افزایش یابد.

کاربردهای سیستم تشخیص پلاک موتور

استفاده از سیستم های هوشمند تشخیص پلاک موتور کاربردهای بسیار وسیعی دارد که فراتر از جریمه کردن راهنمایی و رانندگی است. در ادامه به برخی از مهم ترین این کاربردها اشاره می کنیم:

مدیریت پارکینگ های عمومی و خصوصی

پارکینگ های موتور سیکلت معمولا نظم کمتری نسبت به پارکینگ خودروها دارند. با استفاده از سیستم تشخیص پلاک موتور، می توان تمامی ورود و خروج ها را به صورت خودکار ثبت کرد. این کار باعث حذف فیش های کاغذی، افزایش سرعت تردد و جلوگیری از سرقت موتور سیکلت می شود. شرکت شهاب راهکارهای جامعی برای نرم افزار پارکینگ ارائه داده است که امکان اتصال به راهبند و گیت های ورودی را نیز دارد.

پایش ترافیک و شناسایی تخلفات

بسیاری از تخلفات موتور سواران نظیر عبور از چراغ قرمز، حرکت در پیاده رو یا ورود به محدوده طرح ترافیک، نیاز به شناسایی دقیق وسیله دارد. سیستم های تشخیص پلاک موتور نصب شده در تقاطع ها می توانند این تخلفات را ثبت کرده و به مرکز کنترل ترافیک ارسال کنند. این موضوع نقش بسزایی در کاهش حوادث و ارتقای فرهنگ رانندگی دارد.

امنیت مجتمع های مسکونی و اداری

برای حفظ امنیت ساختمان ها، نظارت بر تردد وسایل نقلیه ضروری است. نصب دوربین های مجهز به تشخیص پلاک موتور در ورودی ساختمان ها، این امکان را به نگهبان می دهد که لیست سفید و سیاه تعریف کند. به این ترتیب، تنها موتور سیکلت های مجاز اجازه ورود خواهند داشت. برای راه اندازی چنین سیستمی، دقت در نصب دوربین مداربسته بسیار حیاتی است تا زاویه پلاک به درستی پوشش داده شود.

ردیف	کاربرد سیستم	مزیت اصلی	مخاطب هدف
۱	کنترل ترافیک	کاهش تخلفات حادثه ساز	شهرداری و پلیس
۲	مدیریت پارکینگ	محاسبه دقیق هزینه و امنیت	مراکز خرید و پارکینگ داران
۳	نظارت امنیتی	جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز	مجتمع های مسکونی و اداری
۴	باسکول و انبار	ثبت دقیق بار و کالا	کارخانه ها و مراکز صنعتی

ملزومات سخت افزاری برای تشخیص پلاک موتور

برای داشتن یک سیستم تشخیص پلاک موتور کارآمد، نباید تنها به نرم افزار اتکا کرد. انتخاب سخت افزار مناسب نیمی از راه است. دوربین هایی که برای این منظور استفاده می شوند باید دارای ویژگی های خاصی باشند. اول از همه، نرخ فریم (Frame Rate) بالا است. از آنجایی که موتور سیکلت ها شتاب بالایی دارند، دوربینی با حداقل ۳۰ فریم بر ثانیه (و ترجیحا ۶۰ فریم) نیاز است تا تصویر پلاک تار نشود.

دومین مورد، لنز دوربین است. لنزهای وری فوکال (Varifocal) یا موتورایز به شما این امکان را می دهند که زوم و فوکوس را به صورت دقیق بر روی نقطه ای که پلاک موتور قرار می گیرد تنظیم کنید. همچنین استفاده از فیلترهای نوری برای حذف بازتاب های شدید در روز ضروری است. شرکت شهاب با ارائه محصولات متنوع، تمام این ملزومات را در قالب پکیج های آماده فراهم کرده است. می توانید برای بررسی گزینه ها به صفحه سایر محصولات مراجعه کنید.

همچنین باید به سرور پردازشی توجه داشت. اگر قصد دارید چندین دوربین تشخیص پلاک موتور را به صورت همزمان مدیریت کنید، نیاز به یک سرور با پردازنده مرکزی (CPU) قوی و ترجیحا کارت گرافیک (GPU) برای پردازش های سنگین هوش مصنوعی دارید. نرم افزارهای شهاب به گونه ای بهینه شده اند که با کمترین منابع سخت افزاری، بیشترین خروجی را ارائه دهند، اما رعایت حداقل های سخت افزاری برای پایداری سیستم در بلندمدت الزامی است.

الگوریتم های یادگیری عمیق در شناسایی پلاک

در سال های اخیر، روش های سنتی پردازش تصویر جای خود را به شبکه های عصبی پیچشی (CNN) داده اند. تشخیص پلاک موتور به کمک یادگیری عمیق، دقت سیستم را در شرایط چالش برانگیز به شدت افزایش داده است. در این روش، هزاران تصویر از پلاک های مختلف موتور سیکلت در شرایط نوری، زاویه ای و جوی متفاوت به سیستم خورانده می شود تا مدل بتواند الگوهای کلی را یاد بگیرد.

شرکت شهاب از دیتابیس های عظیم و اختصاصی برای آموزش مدل های خود استفاده می کند. این یعنی سیستم تشخیص پلاک موتور شهاب نه تنها اعداد را می خواند، بلکه مفهوم “پلاک موتور ایران” را درک می کند. این درک عمیق باعث می شود که حتی اگر بخشی از پلاک خراشیده شده باشد یا سایه ای روی آن افتاده باشد، سیستم بتواند با دقت بالایی شماره درست را تشخیص دهد. به همین دلیل است که محصولات ما در مقایسه با نمونه های خارجی که با پلاک های ایرانی سازگار نیستند، عملکرد بسیار بهتری دارند.

علاوه بر این، تکنولوژی OCR (نویسه خوان نوری) استفاده شده در این سیستم ها، به صورت مداوم در حال بروزرسانی است. با تغییر در فونت پلاک ها یا اضافه شدن کاراکترهای جدید، تیم تحقیق و توسعه شهاب مدل های هوش مصنوعی را بازآموزی کرده و در قالب بروزرسانی های نرم افزاری در اختیار مشتریان قرار می دهد. طبق اطلاعات وب سایت معتبر NIST، سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی در تشخیص متون تصویری، امروزه دقتی فراتر از چشم انسان دارند.

نصب و راه اندازی اصولی سیستم پلاک خوان

حتی اگر بهترین نرم افزار تشخیص پلاک موتور را داشته باشید، نصب غیر اصولی می تواند تمام زحمات را هدر دهد. برای نصب دوربین های پلاک خوان موتور، باید به چند نکته کلیدی توجه کرد. ارتفاع نصب دوربین نباید خیلی زیاد باشد؛ چرا که زاویه تند باعث می شود کاراکترهای پلاک به صورت فشرده دیده شوند و الگوریتم دچار خطا شود. بهترین ارتفاع معمولا بین ۳ تا ۵ متر بسته به فاصله تا هدف است.

زاویه افقی دوربین نیز نباید بیش از ۳۰ درجه نسبت به محور حرکت موتور باشد. در تشخیص پلاک موتور، از آنجایی که پلاک کوچک است، هر چقدر دوربین به صورت مستقیم تر به پلاک نگاه کند، شانس موفقیت بیشتر است. همچنین تامین نور محیطی در شب، حتی با وجود قابلیت های مادون قرمز دوربین، به پلاک خوان کمک می کند تا با سرعت شاتر بالاتری کار کند و از بلور شدن تصویر جلوگیری نماید.

در مجتمع های مسکونی، رعایت حریم خصوصی و ضوابط قانونی نیز اهمیت دارد. قبل از نصب، حتما مقاله الزام نصب دوربین مداربسته در ساختمان را مطالعه کنید تا با حقوق ساکنین و استانداردهای لازم آشنا شوید. شرکت شهاب علاوه بر فروش تجهیزات، خدمات نصب و راه اندازی پروژه های تشخیص پلاک موتور را توسط کادر مجرب خود در سراسر کشور انجام می دهد.

پرسش های متداول

آیا تشخیص پلاک موتور برای پلاک های قدیمی و مخدوش امکان پذیر است؟

بله، سیستم های هوشمند شرکت شهاب با بهره گیری از هوش مصنوعی می توانند پلاک های قدیمی را نیز شناسایی کنند. در مورد پلاک های مخدوش، سیستم تلاش می کند بر اساس پیکسل های باقی مانده، محتمل ترین شماره را حدس بزند، هرچند دقت در این موارد کمی کاهش می یابد.

دقت سیستم تشخیص پلاک موتور شهاب چقدر است؟

در شرایط نوری مناسب و نصب استاندارد، دقت سیستم پلاک خوان شهاب (آی پلاک) برای موتور سیکلت ها بالای ۹۵ درصد است که در نوع خود یکی از بالاترین نرخ های دقت در بازار ایران محسوب می شود.

آیا این سیستم در شب هم کار می کند؟

بله، دوربین های تخصصی شهاب مجهز به دید در شب قدرتمند و قابلیت های ضد نور هستند که امکان تشخیص پلاک موتور را در تاریکی مطلق فراهم می کنند.

آیا می توان سیستم پلاک خوان موتور را به راهبند متصل کرد؟

کاملاً. نرم افزار آی پلاک دارای خروجی های رله است که می تواند به انواع راهبند، گیت و درب های برقی متصل شده و به محض تشخیص پلاک مجاز، فرمان باز شدن را صادر کند.

هزینه راه اندازی سیستم تشخیص پلاک موتور چقدر است؟

هزینه نهایی بستگی به تعداد دوربین ها، نوع نرم افزار (پارکینگی یا جاده ای) و نیاز به سخت افزارهای جانبی دارد. برای استعلام قیمت دقیق، با بخش فروش شهاب تماس بگیرید.

تفاوت کتابخانه ساتپا با نرم افزار آی پلاک چیست؟

ساتپا یک هسته برنامه نویسی (SDK) برای توسعه دهندگان است، در حالی که آی پلاک یک نرم افزار آماده نصب با محیط کاربری گرافیکی برای استفاده کنندگان نهایی و مدیران پارکینگ است.

آیا تشخیص پلاک موتور برای موتورهای در حال حرکت با سرعت بالا ممکن است؟

بله، نسخه جاده ای سیستم های شهاب برای تشخیص پلاک در سرعت های بالای ۱۰۰ کیلومتر بر ثانیه بهینه سازی شده است.

آیا نرم افزار پلاک خوان شهاب پشتیبانی دارد؟

بله، تمامی محصولات شرکت شهاب دارای گارانتی معتبر و پشتیبانی فنی تخصصی هستند که شامل بروزرسانی های نرم افزاری نیز می شود.

برای تشخیص پلاک موتور چه دوربینی پیشنهاد می شود؟

دوربین های تحت شبکه (IP) با رزولوشن حداقل ۲ مگاپیکسل و لنز وری فوکال که دارای قابلیت های تخصصی LPR باشند، بهترین گزینه هستند.

آیا می توان از دوربین های معمولی برای این کار استفاده کرد؟

دوربین های معمولی برای نظارت کلی مناسب هستند، اما برای تشخیص پلاک موتور به دلیل نیاز به سرعت شاتر بالا و کنترل نور، معمولا خروجی مطلوبی نمی دهند.

نتیجه گیری و جمع بندی

تشخیص پلاک موتور سیکلت یکی از ارکان اصلی هوشمند سازی زیرساخت های شهری و امنیتی است. با توجه به پیچیدگی های فنی پلاک های موتور در ایران، استفاده از راهکارهای بومی و دانش بنیان تنها راه دستیابی به دقت و پایداری در بلندمدت است. شرکت شهاب با ارائه پکیج های کامل سخت افزاری و نرم افزاری، توانسته است نیاز بسیاری از سازمان ها، مجتمع ها و پارکینگ ها را در این حوزه به خوبی پوشش دهد.

تکنولوژی به کار رفته در کتابخانه ساتپا و نرم افزار آی پلاک، حاصل سال ها تحقیق و توسعه در حوزه هوش مصنوعی است. با انتخاب تجهیزات مناسب و نصب اصولی، می توان نظارتی دقیق، ایمن و بی دردسر را تجربه کرد. اگر به دنبال ارتقای سیستم های نظارتی خود هستید، شرکت شهاب آماده است تا دانش و تجربه خود را در اختیار شما قرار دهد.

اطلاعات تماس شرکت شهاب:

• تلفن دفتر مرکزی: ۰۲۳۳۱۰۹۹
• شماره همراه و واتس اپ: ۰۹۱۰۰۹۳۱۰۹۹
• آدرس: سمنان، شاهرود، پارک علم و فناوری استان سمنان، واحد ۷۱۴.

همین حالا برای هوشمند سازی ساختمان و مدیریت تردد خود با ما تماس بگیرید و از دمو رایگان محصولات بهره مند شوید. آینده ای امن تر با راهکارهای هوشمند شهاب در دسترس شماست.